Kurban Bayramı tatilinin 26 Mayıs Salı arife günü öğleden sonra başlayıp 30 Mayıs Cumartesi akşamı sona ermesiyle birlikte, bu süre içinde çalışacak işçilerin ek ücret hakkı yeniden gündeme geldi. Bayram mesaisinin yasal çerçevesi 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47. maddesinde düzenleniyor.
Yasal dayanak: 1 günlük ek ücret zorunluluğu
4857 sayılı İş Kanunu’nun 47. maddesine göre, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayan işçilere, iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir. Tatil yapmayarak çalışan işçiye ise çalışılan her gün için ayrıca bir günlük ücret daha ödenir. Yani işçi bayram günü çalıştığında o gün için toplam iki günlük ücret almış olur.
Aynı Kanun’un 44. maddesi gereğince, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle belirlenir. Sözleşmede hüküm yoksa işçinin onayı aranır.
Toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmesiyle bu oranın artırılması mümkündür; ancak yasal asgari, bir günlük ek ücrettir.
Hangi günler için ödenir
Kurban Bayramı’nda yasal tatil sayılan günler şöyle: 26 Mayıs Salı arife günü saat 13.00’ten sonrası (yarım gün), 27 Mayıs Çarşamba, 28 Mayıs Perşembe, 29 Mayıs Cuma ve 30 Mayıs Cumartesi. Bu sürenin tamamında çalışan bir işçi, arife yarım günü dahil 3,5 günlük ek ücrete hak kazanır.
Çalışma süresinin hafta tatiline denk gelen güne sarkması durumunda hesap değişir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, işçinin hafta tatili gününe denk gelen bayram çalışması için 1,5 günlük ek ücret ödenmesi gerekir. Bu hesap, hafta tatilinin de aynı gün içinde fiilen kullanılamadığı durumlar için geçerlidir.
Hesaplama yöntemi ve örnek
Bayram mesaisinin hesabında işçinin çıplak günlük ücreti esas alınır. Aylık ücret 30’a bölünerek günlük ücret bulunur, çalışılan her tatil günü için bu tutar bir kez daha eklenir.
Aylık brüt 30.000 TL ücret alan bir işçi için hesap şöyle işler: Günlük ücret 1.000 TL’dir. Bayram günü çalışılmadığında bu 1.000 TL zaten ödenir. Çalışıldığında ise üzerine 1.000 TL daha eklenir ve o gün için toplam 2.000 TL tahakkuk eder.
4857 sayılı Kanun’un 50. maddesine göre, fazla çalışma ücretleri, primler ve sosyal yardımlar tatil ücretinin hesabına dahil edilmez. Bu nedenle hesaplamada yalnızca çıplak ücret dikkate alınır.
Ücretin ödeme zamanı
Bayram mesai ücreti, ait olduğu ay içinde yapılan çalışmanın karşılığı olduğu için işçinin normal maaş ödeme dönemine eklenir. Mayıs ayında yapılan bayram çalışmasının karşılığı, işyerinin ödeme takvimine göre genellikle Haziran ayının ilk günlerinde, en geç bir sonraki ücret döneminde işçinin hesabına yatırılır. Ödemenin geciktirilmesi durumunda işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkını kullanabilir.
