Yargıtay kararıyla izin ücreti ödenmeyen işçiye tazminat yolu açıldı; yüksek mahkemenin verdiği yeni karar, yıllık izin hakkı kullandırılmayan veya ücreti ödenmeyen çalışanlar için iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme ve tazminat alma imkanını hukuki güvence altına alıyor.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yıllık izin ücreti ödemesini zorunlu kıldı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, özel sektör çalışanlarını yakından ilgilendiren yıllık izin ücretleri konusunda emsal bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesi uyarınca, yıllık ücretli izne ayrılan çalışanın izin dönemine ait ücretinin izne başlamadan önce peşin olarak ödenmesi veya avans şeklinde verilmesi gerektiğini hükme bağladı. Karara göre, işverenin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi, işçi için İş Kanunu’nun 24. maddesi kapsamında haklı nedenle fesih hakkı doğurmaktadır.
Yargıtay, işverenin yıllık izin ücretini ödeme yükümlülüğünün, çalışana hak kazandığı süreden daha uzun süre izin kullandırılmasıyla ortadan kalkmayacağını vurguladı. Kanun hükümlerine aykırı hareket edilerek ücretin ödenmemesi, çalışma şartlarının uygulanmaması statüsünde değerlendirilerek fesih gerekçesi olarak kabul edildi.
Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki görüş ayrılığı giderildi
Hukuki uyuşmazlık süreci, aynı şehirde faaliyet gösteren iki farklı Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairesinin benzer olaylar hakkında birbirinden farklı kararlar vermesiyle başladı. A.B. isimli bir çalışan, yıllık izne ayrıldığı sırada ücretinin peşin ödenmediği gerekçesiyle sözleşmesini feshederek kıdem tazminatı talebiyle İş Mahkemesi’ne başvurdu. Yerel mahkeme feshin haklı olduğuna hükmederek kıdem tazminatının ödenmesine karar verdi ve Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi bu kararı onadı.
Benzer bir başka olayda ise B.K. isimli çalışan, ücretinin peşin ödenmemesi nedeniyle işten ayrılmasına rağmen, yerel mahkeme tarafından davası reddedildi. Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin bu kararını onayınca, ortaya çıkan içtihat farklılığı Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu’nun gündemine taşındı. Uyuşmazlığın çözümü için Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin görüşü alındı.
İş Kanunu 57. maddesi gereğince peşin ödeme yükümlülüğü
İş Kanunu’nun 57. maddesi, yıllık ücretli iznini kullanan işçinin izin dönemine ait ücretinin, izne başlamasından önce işveren tarafından peşin ödenmesini veya avans olarak verilmesini emretmektedir. Yargıtay, bu düzenlemenin çalışanların mali haklarını korumak amacıyla getirildiğini ve işverenlerin bu zorunluluğu keyfi olarak erteleyemeyeceğini belirtti. Yükümlülüğün ihlali, işçi için haklı fesih nedenleri arasında yer alan çalışma koşullarının uygulanmaması kapsamına girmektedir.
Yargıtay’ın değerlendirmesine göre, işverenin ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, iş sözleşmesinin işçi tarafından haklı nedenle sona erdirilmesine imkan tanımaktadır. Bu durum, işçinin kıdem tazminatı hakkını koruma altına alırken, işverenlerin yıllık izin planlamalarında yasal sürece uyum sağlamasını zorunlu kılmaktadır.
Fazla izin kullanımı ödeme yükümlülüğünü kaldırmıyor
Yargıtay, 4857 sayılı Kanun’un 53. maddesine göre hak kazanılan yıllık izin süresinin üzerinde izin kullandırılmasının, 57. maddede belirtilen peşin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağını ifade etti. Çalışana kanuni hakkından fazla izin verilmiş olması, izin dönemine ait ücretin izne çıkmadan önce ödenmesi gerekliliğini bertaraf etmemektedir.
Yüksek Mahkeme, işverenin ücret ödeme yükümlülüğünü kanun hükümlerine uygun şekilde yerine getirmemesinin, çalışanın iş sözleşmesini feshetmesi durumunda haklı fesih olarak kabul edilmesinin temel gerekçesi olduğunu vurguladı. Bu karar, yıllık izin uygulamalarında işverenlerin ücret ödeme süreçlerini denetlemesi ve yasal prosedürlere uygun hareket etmesi gerektiğine dair emsal niteliğinde bir değerlendirme ortaya koymaktadır.