Türkiye’nin harcama haritası açıklandı: Hane halkı en çok neye para harcıyor? sorusuna yanıt arayan yeni veriler, vatandaşların aylık bütçelerini hangi kalemlere ayırdığını gözler önüne serdi. TÜİK tarafından paylaşılan detaylı rapor, gıda, konut ve ulaştırma gibi temel harcama gruplarındaki değişimleri analiz ederek hane halkı tüketim alışkanlıklarının güncel bir panoramasını çiziyor.
Türkiye’de hanehalkı bütçesini neler şekillendiriyor?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı hanehalkı tüketim harcaması verileri, ülke genelindeki harcama önceliklerini ortaya koydu. Yapılan araştırmaya göre Türkiye’de ailelerin bütçelerinde en büyük payı konut ve kira giderleri oluşturuyor. Bu ana kalemi yüzde 20,5 oranıyla ulaştırma harcamaları takip ederken, gıda ve alkolsüz içecekler ise toplam tüketim bütçesinde yüzde 17,3’lük bir yer tutuyor. Harcama listesinin en sonunda ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim ve yüzde 2,2 ile sağlık sektörü yer alıyor.
Gelir ve hane yapısına göre harcama farklılıkları
Hanehalkının harcama alışkanlıkları, refah seviyesi ve hane büyüklüğüne göre belirgin farklılıklar gösteriyor. En yüksek gelir grubundaki aileler bütçelerinin yüzde 25,7’sini konut ve kiraya, yüzde 25’ini ulaştırmaya ayırırken, en düşük gelir grubunda konut ve kira harcaması yüzde 38,7’ye, gıda harcaması ise yüzde 29,2’ye kadar çıkıyor. Benzer şekilde, yalnız yaşayan bireylerin bütçelerinde konut ve kira yüzde 41 ile baskın kalem olurken, 6 ve daha fazla kişiden oluşan geniş hanelerde gıda harcamalarının payı yüzde 23,7’ye yükseliyor. Maaş veya yevmiye ile geçinenler ile kendi işinin sahibi olan müteşebbislerin harcama dengeleri de ulaştırma ve gıda kalemlerinde farklılık gösteriyor.
Mutfak harcamalarında israf tablosu
TÜİK verileri, hanehalkı tüketiminin yanı sıra mutfaktaki israf eğilimlerini de gözler önüne seriyor. Araştırma sonuçlarına göre, ailelerin en çok israf ettiği ürün grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze olarak kaydedildi. Bu kategoriyi yüzde 32,5 ile ekmek ve yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri izliyor. Harcama verileri ve israf eğilimleri, Türkiye’deki ailelerin bütçe yönetiminde temel ihtiyaçlara odaklanan bir yapıda olduğunu işaret ediyor.
