Vefat eden sigortalının yakınlarına sağlanan bir sosyal güvenlik hakkı olan ölüm aylığı kimlere bağlanır, başvuru şartları nelerdir soruları, hak sahipleri tarafından en çok merak edilen konuların başında gelmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatına göre, belirli prim ve çalışma şartlarını yerine getiren sigortalıların geride bıraktıkları eş, çocuk veya anne-baba için tanımlanan bu aylıktan yararlanabilmek adına izlenmesi gereken süreçler ve yasal kriterler büyük önem taşımaktadır.
Ölüm aylığı nedir ve kimlere bağlanır?
Ölüm aylığı, vefat eden sigortalının geride bıraktığı hak sahiplerine Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sağlanan düzenli bir gelir desteğidir. Bu haktan yararlanabilmek için sigortalının vefat tarihinde belirli prim ödeme gün sayılarını tamamlamış olması gerekmektedir. Aylık; vefat eden sigortalının eşine, çocuklarına ve belirli gelir kriterlerini karşılayan anne ve babalarına bağlanabilmektedir.
Ölüm aylığı için gereken sigortalılık şartları nelerdir?
Vefat eden sigortalının ölüm aylığına hak kazanabilmesi için en az 1.800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bulunması temel şarttır. Alternatif olarak, 4/1-(a) kapsamında çalışanlar için borçlanma süreleri hariç en az 5 yıllık sigortalılık ve toplam 900 gün prim ödenmiş olması da yeterli kabul edilmektedir. Bu koşullardan birinin sağlanması durumunda hak sahipleri SGK’ya başvuruda bulunabilirler.
Dul eş ve çocukların aylık alma kriterleri nelerdir?
Vefat eden sigortalının eşi, resmi nikah bağının ölüm tarihinde devam ediyor olması şartıyla aylık alabilir. Çalışmayan veya kendi emekli aylığı bulunmayan dul eşe aylığın %75’i, çalışıyorsa veya kendi emekli maaşını alıyorsa %50’si bağlanır. Çocuklar için ise durum farklılık gösterir. Erkek çocuklar için eğitim durumuna bağlı olarak 18, 20 veya 25 yaş sınırları geçerlidir; kız çocuklarında ise evli olmamaları, çalışmamaları ve kendi sigortalılıklarından dolayı gelir almamaları durumunda herhangi bir yaş sınırı aranmaksızın aylık bağlanır. Malul çocuklar ise çalışma gücünün %60’ını kaybettiklerini belgelemeleri halinde yaş ve medeni durum ayrımı olmaksızın bu haktan yararlanabilirler.
Anne ve babaya ölüm aylığı bağlanması nasıl işler?
Anne ve babanın ölüm aylığı alabilmesi için öncelikle eş ve çocuklara bağlanan aylıklardan sonra bir “artan hisse” bulunması gerekmektedir. 65 yaşın altındaki anne ve babalar için gelir durumunun net asgari ücretin altında olması ve diğer çocuklarından dolayı aylık almıyor olmaları şartı aranır. 65 yaş ve üzerindeki anne ve babalar için ise artan hisse şartı aranmaksızın, gelir kriterlerine uyulması kaydıyla aylık bağlanabilmektedir.
Ölüm aylığı ödemelerinde Temmuz 2026 düzenlemesi
Temmuz 2026 itibarıyla yapılan artışlar doğrultusunda, en düşük emekli aylığının 23.552 TL’ye yükselmesiyle hak sahiplerinin alabileceği taban aylık tutarları da güncellenmiştir. Buna göre, çalışmayan dul eş için 17.664 TL, çalışan dul eş için 11.776 TL, şartları sağlayan çocuklar ve anne-baba için ise 5.888 TL olarak belirlenmiştir. Aylık oranları SSK ve Bağ-Kur emeklileri için %17,75, memur emeklileri için ise %13,52 oranında artış göstermiştir.
Ölüm aylığı hakkında önemli bilgiler
Hak sahiplerinin çalışma hayatına girmesi veya evlenmesi gibi durumlar aylık oranlarını değiştirebilir ya da aylığın kesilmesine yol açabilir. Örneğin, dul eş yeniden evlenirse aylık kesilir; ancak boşanma veya yeniden dul kalma durumunda tekrar başvuru yapılabilir. Kız çocuklarına evlenmeleri durumunda bir defaya mahsus evlenme ödeneği (çeyiz parası) verilmektedir. Ayrıca, hem eşinden hem de babasından aylık alma hakkı bulunan kişiler, iki aylığı birden alamazlar; bu durumda yüksek olan aylığı tercih etmeleri gerekir. Başvuru sürecinde ise geriye dönük en fazla 5 yıllık birikmiş aylık ödemesi alınabilmekte, bu süreyi aşan talepler zaman aşımına uğramaktadır.