Dünyanın İlk Ticari Rüzgar Enerjili Sualtı Veri Merkezi Şanghay Açıklarında Devreye GirdiÇin, yapay zeka devriminin yarattığı enerji ve soğutma krizine radikal bir çözüm buldu: Sunucuları denizin dibine indirdi.
Şanghay’ın Lingang Özel Bölgesi açıklarında (yaklaşık 10 km açıkta), dünyanın ilk ticari ölçekli sualtı veri merkezi tam kapasiteyle çalışmaya başladı. İçinde yaklaşık 2.000 yapay zeka sunucusu bulunan dev çelik kapsüller, denizin yaklaşık 10 metre altında sessizce çalışıyor.
Her Kapsül 1.300 Ton Ağırlığında
Her birim, 1.000 araba ağırlığında (1.300 ton) devasa, basınca dayanıklı çelik kapsüller içinde yer alıyor. Bu kapsüller, özel olarak denizaltı koşullarına göre tasarlandı.
Neden Denizin Dibine?
Bu hamlenin ardında çok net ekonomik ve çevresel sebepler var:
- Ücretsiz ve sonsuz soğutma
Kara üzerindeki veri merkezlerinde elektriğin %40’ı sadece soğutmaya gidiyor. Deniz suyu ise bu ısıyı bedavaya alıp götürüyor. - Tatlı su tasarrufu
Normal veri merkezleri her gün yüz binlerce litre tatlı su tüketiyor. Bu proje ise sıfır tatlı su kullanıyor. - Arazi tasarrufu
Şehir merkezlerine yakın devasa araziler yerine, deniz tabanında neredeyse %90 daha az yer kaplıyor. - Yeşil enerji doğrudan bağlantısı
Kapsüller, hemen yanındaki offshore rüzgar santrallerine bağlı. Elektrik nakil kaybı neredeyse sıfır.
Fikir Aslında Çin’e Ait Değil
Bu fikrin mucidi Çin değil.
Microsoft, 2018 yılında İskoçya açıklarında “Project Natick” adlı deneysel projeyi gerçekleştirmiş ve başarılı olmuştu. Ancak proje ticari ölçeğe taşınmadı. Çin ise bu konsepti alıp dünyada ilk kez ticari olarak geniş ölçekte hayata geçirdi.Kapasite ve Maliyet
- Toplam güç kapasitesi: 24 MW
- Maliyet: Yaklaşık 226 milyon dolar
- Amaç: Yapay zeka, büyük veri ve 5G altyapısı için yüksek performanslı işlem gücü sağlamak
Peki Ya Çevre?
Deniz suyunun doğal soğutma sağlaması enerji verimliliğini ciddi oranda artırırken, bazı uzmanlar olası termal kirlilik ve deniz ekosistemi üzerindeki uzun vadeli etkileri tartışıyor. Proje sahipleri ise etkinin “ihmal edilebilir” düzeyde olduğunu savunuyor.
Bu gelişme, yapay zekanın enerji açlığını karşılamak için dünyanın dört bir yanında yeni çözümler arandığı bir dönemde geliyor. Çin, bu adımla hem teknoloji hem de sürdürülebilirlik yarışında bir adım öne geçmiş görünüyor.
Kaynak: Çin’in Lingang Sualtı Veri Merkezi projesi (HiCloud / China Communications Construction) ve uluslararası haber kaynakları.